Konkordato Başvurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber

Konkordato Nedir, Hangi Amaca Hizmet Eder?

Konkordato, borçlarını vadesi geldiğinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altında bulunan borçlunun, mahkeme denetiminde alacaklılarıyla bir ödeme planı üzerinde anlaşmasını sağlayan bir yeniden yapılandırma yoludur. Düzenlemenin dayanağı İcra ve İflas Kanunu'dur ve temel amacı, ekonomik değer taşıyan işletmeyi ayakta tutarken alacaklıların tasfiye hâline kıyasla daha yüksek oranda tatmin edilmesidir.

Konkordatoda borçlu işletmenin yönetimi kural olarak borçluda kalır; mahkemece atanan konkordato komiseri faaliyetleri denetler. İflasta ise malvarlığı tasfiye edilerek paraya çevrilir. Bu yönüyle konkordato, iflasın değil, iflastan kaçınmanın aracıdır.

Kimler Konkordato Başvurusu Yapabilir?

• Borçlu: Gerçek kişi tacirler, şirketler, kooperatifler ve tacir olmayan gerçek kişiler dahil her borçlu başvurabilir.
• Alacaklı: İflas talebinde bulunabilecek nitelikteki alacaklı da borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir.

Konkordato Başvurusu Nereye Yapılır?

Başvuru, iflasa tabi borçlular bakımından muamele merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine, iflasa tabi olmayan borçlular bakımından ise yerleşim yeri asliye ticaret mahkemesine yapılır. Dilekçenin yanlış yer mahkemesine verilmesi usul yönünden zaman ve hak kaybına yol açabileceği için yetki konusu başvurudan önce netleştirilmelidir.

Başvuruya Eklenmesi Gereken Belgeler

Mevzuat, konkordato başvuru dilekçesine belirli belgelerin eklenmesini zorunlu kılar. Eksik belge, talebin reddine veya tamamlanması için süre verilmesine neden olabilir. Başlıca belgeler şunlardır:

1. Konkordato ön projesi: Borçların hangi oranda, hangi vadelerde ve hangi kaynaklardan ödeneceğini gösteren plan. Varsa yeni finansman kaynakları, kapasite artışı veya aktif satışına ilişkin öngörüler burada yer alır.
2. Borçlunun malvarlığı durumunu gösterir belgeler: Güncel bilanço, gelir tablosu, nakit akış tabloları, ara dönem mali tabloları, maddi ve maddi olmayan duran varlık listeleri, alacak ve borç listeleri.
3. Alacaklılar listesi: Alacaklıların adları, alacak tutarları ve imtiyaz durumlarını gösterir cetvel.
4. Karşılaştırma tablosu: Konkordato teklifinde alacaklıların eline geçmesi öngörülen tutar ile borçlunun iflası hâlinde elde edilebilecek muhtemel tutarın karşılaştırması.
5. Bağımsız denetim raporu: Kanunda öngörülen niteliklere sahip bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan, ön projedeki önerilerin gerçekleşmesinin kuvvetle muhtemel olduğunu gösteren makul güvence veren rapor ve dayanakları.

Şirket ve kooperatiflerde başvurunun, yetkili organın usulüne uygun kararına dayanması gerekir. Ayrıca mahkeme, sürecin giderleri için gider avansı yatırılmasını ister.

Geçici Mühlet: İlk Koruma Kalkanı

Mahkeme, belgelerin eksiksiz olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve borçlunun malvarlığının korunması için gerekli tedbirleri alır. Geçici mühlet üç aydır; mahkeme bu sürenin bitiminden önce borçlunun veya geçici komiserin talebiyle mühleti en fazla iki ay daha uzatabilir. Toplam geçici mühlet süresi beş ayı aşamaz.

Geçici mühletle birlikte mahkeme bir veya birden fazla geçici konkordato komiseri görevlendirir. Komiser, borçlunun mali durumunu inceler, defterleri kontrol eder ve kesin mühlete geçilip geçilmemesi konusunda mahkemeye rapor sunar. Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur; yani takip yasağı bu aşamada başlar.

Kesin Mühlet ve Alacaklılar Kurulu

Mahkeme, geçici mühlet içinde konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu kanaatine varırsa bir yıllık kesin mühlet verir. Güçlük arz eden özel durumlarda, komiserin gerekçeli raporu ve talebi üzerine kesin mühlet altı aya kadar uzatılabilir.

Kesin mühlet kararıyla birlikte mahkeme, gerekli görürse yedi kişiyi geçmemek üzere bir alacaklılar kurulu oluşturabilir. Alacaklılar kurulu komiserin faaliyetlerini denetler, tavsiyelerde bulunur ve komiserin görevden alınmasını mahkemeden isteyebilir.

Mühletin Alacaklılar Bakımından Sonuçları

• Kural olarak borçlu aleyhine yeni icra takibi yapılamaz, başlamış takipler durur ve ihtiyati haciz ile ihtiyati tedbir uygulanamaz.
• Rehinle temin edilmiş alacaklar için rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya devam ettirilebilir; ancak bu takipler yoluyla muhafaza tedbiri alınamaz ve rehinli mal satılamaz.
• İşçi alacakları, nafaka alacakları gibi kanunda sayılan istisnai alacaklar bakımından farklı kurallar uygulanır.
• Mühlet süresince faiz işlemesine ilişkin özel hükümler devreye girer; imtiyazsız alacaklar bakımından faiz işlemesi durur.

Alacaklıların Süreci Konkordato Takip Etmesi

Alacaklılar açısından en kritik aşama, alacağın süresinde bildirilmesidir. Komiser, kesin mühlet kararının ilanından sonra alacaklıları, ilandan itibaren belirlenen süre içinde alacaklarını bildirmeye davet eder. Bildirimde bulunmayan alacaklı, konkordato projesine katılamaz ve oylamada dikkate alınmaz.

Etkili bir konkordato takip için alacaklıların izlemesi gereken adımlar şunlardır:

• Ticaret Sicili Gazetesi ve Basın İlan Kurumu ilan platformu üzerinden mühlet ve toplantı ilanlarını düzenli kontrol etmek.
• Alacağı belgeleriyle (fatura, sözleşme, cari hesap ekstresi, teminat belgeleri) birlikte komisere süresinde bildirmek.
• Komiserin hazırladığı alacaklılar cetvelinde alacağın doğru tutar ve sırada yer alıp almadığını denetlemek.
• Alacaklılar toplantısına katılmak ve oy kullanmak; gerekirse itiraz haklarını kullanmak.

Alacaklılar Toplantısı ve Projenin Kabulü

Komiser, alacaklıları toplantıya davet eder ve konkordato projesi oylanır. Proje; kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını aşan çoğunlukla ya da kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla kabul edilmiş sayılır. Rehinli alacaklar ile imtiyazlı alacaklar bu hesaplamada kanunda belirtilen esaslara göre değerlendirilir.

Tasdik Aşaması ve Sonuçları

Komiser, projeyi gerekçeli raporuyla birlikte mahkemeye sunar. Mahkeme, tasdik duruşması yaparak projenin tasdik koşullarını inceler. Bu koşullar arasında teklif edilen tutarın borçlunun iflası hâlinde alacaklıların eline geçecek muhtemel miktardan fazla olması, ödemelerin borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması ve kanunda öngörülen alacaklar için yeterli teminat gösterilmesi yer alır.

Tasdik edilen konkordato, alacağını bildirmiş olsun olmasın tüm adi alacaklılar için bağlayıcıdır. Proje şartları yerine getirilmezse alacaklı, mahkemeden konkordatonun kendisi bakımından feshini isteyebilir. Mahkeme tasdik talebini reddederse ve borçlu iflasa tabiyse, doğrudan iflas kararı verilebilir.

Başvuruda Sık Karşılaşılan Hatalar

• Gerçekçi olmayan nakit akış projeksiyonlarına dayanan ön proje hazırlamak.
• Alacaklılar listesinde eksik veya hatalı bildirim yapmak; bu durum cetvel aşamasında itirazlara yol açar.
• Bağımsız denetim raporunu kanunda aranan niteliklere sahip olmayan bir kuruluştan almak.
• Yetkili mahkemeyi yanlış belirlemek ve gider avansını eksik yatırmak.

Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayın koşulları süreci önemli ölçüde değiştirebilir. Bağlayıcı bilgi için ilgili mahkeme kaydı ve profesyonel hukuki danışmanlık esastır.

Sıkça Sorulan Sorular